KUR’AN’I KERİM’E GİRİŞ (Giriş Seviyesi – Güz Dönemi)

0

Öğretim Görevlisi: Prof. Dr. Ömer ÇELİK

Dersin Gayesi: 

  1. Vahyin mana ve mahiyetini kavratmak.
  2. Peygamberimiz (s.a.v.)’evahyin hangi şekillerde geldiğini ve vahiy esnasında Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyli ve sellem)’de ne tür hallerin görüldüğünü açıklamak.
  3. Kur’an-ı Kerim’in mana ve mahiyetini kavratmak.
  4. Kur’an-ı Kerim’in özelliklerini ve nüzulünün hikmetlerini izah etmek.

Dersin Kaynakları:

Ana Kaynaklar:

  • Ömer Çelik, Tefsir Usulü ve Tarihi, İstanbul, Erkam Yayınları
  • Muhsin Demirci, Tefsir Usulü, İstanbul, İFAV Yayınları
  • İsmail Cerrahoğlu, Tefsir Usulü, Ankara

Yardımcı Kaynaklar:

  • Diyanet İslam Ansiklopedisi, “Vahy” maddesi
  • Diyanet İslam Ansiklopedisi “Kur’an” maddesi
  • Muhsin Demirci, Vahiy Gerçeği, İstanbul, 1996
Haftalar Haftalık Konu Başlıkları
1.Hafta
  • Tanışma
  • Tefsire Giriş
  • Vahiy Gerçeği, Kur’an Vahyi ve Kur’an’ın Mahiyeti
  • Vahyin Lügat ve Istılah Manaları
  • Vahyin Mahiyeti ve Çeşitleri
  • Kur’an Vahyi-Sünnet Vahyi
  • Hz. Peygamber (s.a.s.)’e Vahyin Geliş Yolları
  • Kur’an’ın Mahiyeti
2.Hafta
  • Kur’an’ın Korunması ve Günümüze Kadar Gelişi
  • Kur’an’ın Levh-i Mahfuz’da Korunması
  • Kur’an’ın Hz. Peygamber (s.a.s.)‘e Geliş Sürecinde Korunması
  • Kur’an’ın Hz. Peygamber (s.a.s.)‘in Kalbinde Korunması
  • Kur’an’ın Ümmet Tarafından Korunması: Yazılması-Ezberlenmesi-Kur’an İlimlerinin Teşekkül ve Tekemmül Ettirilip Devamının Sağlanması
3.Hafta
  • Mushaf Bilgileri
  • Ayet, sure, yedi harf-kıraat, nokta, hareke, secavend, vakf-ibtida, tecvid, cüz, ta’şir ve tahmis…
4.Hafta
  • Kur’an’ın Muhtevası
  • Ana Konular: İtikat, İbadet, Muamelat, Ahlak, Kıssalar, Meseller
  • Tali Konular: Mekke’de Müşriklerle Münasebetler, Hicret, Medine’de Yahudilerle Münasebetler, Resulullah (s.a.s.)’in Gazveleri…
5.Hafta
  • Kur’an’ın İ’cazı ve Uslubu
  • Tehaddi: Kur’an’ın Meydan Okuması ve Mertebeleri
  • Kur’an’ın İ’câz Yönleri: Nazmındaki Belagat ve Fesahat, Beyan Tarzlarındaki Çeşitlilik ve Üstünlük, Gaybten Haber Vermesi, Resûlullah (s.a.s.)’in Arzusuna Uymaması…
  •  Üslup Özellikleri: Aynı Anda Farklı Seviyelere Hitap Etmesi, Akla ve Kalbe Birlikte Seslenmesi ve Her İkisini Birlikte Tatmin Etmesi, Îcâz ve Tafsili En Başarılı Bir Şekilde Gerçekleştirmesi…
6.Hafta
  • Âyetlerin İniş Sebepleri ve Tedricilik
  • Esbâb-ı Nüzûl Kavramının Lügat ve Istılah Manaları
  • Hakkında Esbâb-ı Nüzûl Rivayet Edilen Ayetlerin Miktarı ve Özellikleri
  • Esbâb-ı Nüzûl’ü Bilmenin Ayetin Kastını Anlamadaki Rolü
  • Esbâb-ı Nüzûl Rivayetlerinin Güvenilirliği ve Doğurduğu Sakıncalar
  • Tedricilik: Kur’an’ın Parça Parça İnmesi ve Hikmetleri
7.Hafta
  • Nesh Meselesi
  • Nesh, Nâsih ve Mensûh Kavramlarının Analizi
  • Neshin Mahiyeti ve Alimlerin Görüşleri
  • Kur’an’ın Önceki İlahi Kitapları Neshi
  •  Kur’an Ayetlerinin Birbirini Neshi: Bu konudaki tartışmalar ve örnekler
8.hafta
  • Ayetlerdeki Kapalı İfadeler
  • Muhkem-Müteşabih
  • Mücmel-Mübeyyen
  • Hakikat-Mecaz
  • Müşkilu’l-Kur’an
  • Mübhemâtu’l-Kur’an
  • Garibu’l-Kur’an
9.Hafta
  • Tefsirle İlgili Kavramlar: Tefsir, Te’vil, Tercüme, Meal
  • Tefsir
  • Te’vîl
  • Tercüme
  • Meâl
10.Hafta
  • Temel Tefsir Yaklaşımları I: Rivayet
  • Kur’an’ın Kur’an ile Tefsiri
  • Kur’an’ın Hadis-Sünnet ile Tefsiri
  • Kur’an’ın Sahabe Kavli ile Tefsiri
  • Kur’an’ın Tabiin Kavli ile Tefsiri
  • Kur’an Tefsirinde Şiir ile İstişhad
11.Hafta
  • Temel Tefsir Yaklaşımları II: Dirayet
  • Lugavî Tefsir Yöntemi
  • Fıkhî Tefsir Yöntemi
  • İlmî Tefsir Yöntemi
  • İctimaî Tefsir Yöntemi
  • İşarî Tefsir Yöntemi
12.Hafta
  • Konulu Tefsir ve Mezhebî Tefsirler
  • Konulu Tefsirin Tarifi ve Mahiyeti
  • Konulu Tefsirin Yöntemi
  • Kur’an’ın Anlaşılmasında Konulu Tefsir Yönteminin Faydaları
  • Mezhebî Tefsirler: Ehl-i Sünnet, Mu’tezile, Şia, Harici
13.Hafta
  • Tefsirde Modern Eğilimler
  • Cemaleddin Afgânî
  • Muhammed Abduh
  • Reşid Rıza
  • Fazlurrahman
14.Hafta
  • Türkçe Yapılan Telif Tefsir Çalışmalarının Değerlendirilmesi
  • Tanzimat Dönemi Türkçe Tefsir Çalışmaları
  • Cumhuriyetin İlk Döneminde (1900-1950) Türkçe Tefsir Çalışmaları
  • 1950-2000 Döneminde Türkçe Tefsir Çalışmaları
  • 2000-2020 Döneminde Türkçe Tefsir Çalışmaları
Paylaş.